Opereren met de Nederlandse operatierobot Sofie

Linda van den Bedem, onderzoeker van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) ontwikkelde een compacte robot, die de chirurg door 'force feedback' laat voelen wat hij doet.

Met robotchirurgie kunnen zeer gecompliceerde en precieze kijkoperaties worden uitgevoerd in borstkas en buikholtes. Operatierobots zijn dan ook een verrijking van het instrumentarium van de chirurg. Maar er valt nog genoeg aan te verbeteren, aldus de TU/e.

Van den Bedem promoveerde 22 september aan de TU/e op een nieuw type operatierobot, Sofie. Meer specifiek: ze promoveerde op de 'slave' van de robot, het robotonderdeel dat de operatie aan de tafel uitvoert. De promovendus bouwde hier een prototype voor. Verder bestaat Sofie onder meer uit een master, het 'stuurpaneel' van de chirurg, met aangedreven joysticks.

Kracht
Een van de eigenschappen die Sofie onderscheidt van de andere robots, is de 'force feedback', ofwel 'tactiele terugkoppeling' in de joysticks waarmee de chirurg opereert, verklaart de universiteit. Met deze tegendruk kan een chirurg precies voelen welke kracht hij uitoefent als hij een hechting aanbrengt of een stukje weefsel opzij drukt. Het laatste stukje hiervan, de control van de force feedback, wordt momenteel ontwikkeld.

Kantelen
Ook is Sofie zeer compact en daardoor minder een sta-in-de-weg in de operatiekamer en boven de patiënt. De geringe afmetingen hebben nog een ander voordeel: de slave van de robot staat niet op de vloer, maar wordt bevestigd op de operatietafel. Hierdoor is het niet nodig om alles opnieuw in te stellen wanneer de operatietafel met patiënt verplaatst of gekanteld wordt. Verder biedt het apparaat de mogelijkheid om een orgaan van verschillende kanten te benaderen en ze kan zelfs 'om de hoek' opereren. Van den Bedem bouwde de robot met hulp van de technische dienst van de TU/e. De universiteit heeft deze kennis gepatenteerd.

Commercieel
Linda van den Bedem werkt momenteel met collega's aan een business case om te verkennen of Sofie ook commerciële potentie heeft. Volgens haar zijn chirurgen in ieder geval erg enthousiast over het prototype. Ook de prijs moet een stuk aantrekkelijker worden dan die van de huidige generatie robots, waaraan een prijskaartje hangt van zo'n anderhalf miljoen dollar. De onderzoekster verwacht dat het nog zeker vijf jaar duurt voordat Sofie echt op de markt komt.

Reactie (0)